1401-04-16 06:15

آبان کم‏‏‌رمق تولید صنعتی

به اشتراک گذاری بر روی telegram
به اشتراک گذاری بر روی whatsapp
به اشتراک گذاری بر روی email
به اشتراک گذاری بر روی facebook
به اشتراک گذاری بر روی twitter

رشد تولیدات صنعتی در آبان 1400 متزلزل بود. می‌‌‌توان از رصد تولید ماهانه 36 کالای منتخب صنعتی این موضوع را دریافت که تولید بخش بزرگی از کالاهای منتخب در آبان‌ماه امسال کمتر از مهرماه بوده است؛ وضعیتی که شواهد گزارش قبلی «دنیای اقتصاد» درباره شاخص تولید صنعتی شرکت‌های بورسی در آبان با تیتر «رکود صنعتی در میانه پاییز» را تایید می‌‌‌کند.

به گزارش ویکی پلاست به نبقل از دنیای اقتصاد،بر مبنای آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت، در هشتمین ماه سال جاری، 11کالا نسبت به ماه مهر روند نزولی را تجربه کرده‌‌ و سه کالا بدون تغییر به تولید خود ادامه داده‌‌‌اند.

در عین حال از آمار چهار کالا نیز عدد دقیقی در دسترس نیست. روند تولید کالاهای منتخب صنعتی و معدنی وقتی در کنار آمار تولید هشت‌ماهه این محصولات قرار می‌‌‌گیرد، به شکل دقیق‌‌‌تری وضعیت نه‌چندان پررونق حاکم بر صنعت را تایید می‌‌‌کند.

در آمارهای معاونت طرح و برنامه وزارت صمت، 23کالا در پایان هشت‌ماه منتهی به آبان 1400 با رشد مثبت روبه‌رو شده‌‌‌ و 16کالا نیز روند نزولی تولید را نسبت به دوره مشابه سال قبل تجربه کرده‌‌‌اند. در بین همه این کالاها در دوره هشت‌ماهه، پنج محصول «الیاف اکریلیک»، «سموم آفات نباتی»، «الکتروموتور»، «چینی بهداشتی» و «نخ سیستم پنبه‌‌‌ای و ترکیبی الیاف مصنوعی» بدترین وضعیت را دارند، این در حالی است که در دوره مذکور، پنج‌محصول «کامیون، کامیونت و کشنده»، «روغن‌نباتی ساخته‌شده»، «ماشین لباسشویی»، «شمش آلومینیوم» و «چرم» بهترین سطح رشد تولید را تجربه کرده‌‌‌اند.  

در بین صنایع، روند تولید صنعت لوازم‌خانگی همچنان بالاست؛ به شکلی که این بخش تنها صنعت کشور به شمار می‌‌‌رود که در پایان دوره هشت‌ماهه 1400 همچنان دارای نرخ‌‌‌ رشد بالاتر از 8درصد است. در سطحی پایین‌‌‌تر، بخش تولید مس به دلیل تقاضای بسیار زیاد در بازار جهان و نیز نیاز بسیار مصرف‌‌‌کنندگان داخلی، وضعیت تولید خوبی داشته و نرخ رشد خود را ورای 6درصد حفظ کرده است.

بخش خودروسازی ایران نیز با داشتن نرخ رشد 2/ 4درصدی تولید، توانسته کماکان عملکردی بهتر از سال قبل را به ثبت برساند. گزارش وزارت صمت نشان می‌‌‌دهد، بخش پتروشیمی به عنوان یکی از صنایع پیشران کشور از نرخ رشد 3درصدی در پایان هشت‌ماه 1400 برخوردار بوده است.

هرچقدر این دو صنعت از نظر حجم تولید در شرایط مناسبی قرار دارند، دو بخش فولاد و سیمان عمدتا به دلیل قطع پیاپی گاز و برق و داشتن مشکلات جدی در حوزه تامین مواد اولیه اعم از سنگ‌آهن و… عملکردی ناامیدکننده‌ای را به ثبت رسانده‌‌‌اند.

مرور آمارهای تولید تجمعی کالای منتخب صنعتی در هشت‌ماهه ابتدایی 1400 نشان می‌‌‌دهد، شواهدی از بخش صنعت که قبلا در قالب گزارش‌‌‌های شامخ صنعت (شاخص مدیران خرید صنعتی) و نیز شاخص تولید صنایع بورسی ناظر بر تداوم شرایط رکودی در بخش تولید بود، در کالاهای منتخب صنعتی تا حدی تکرار شده است. اینکه رشد مثبت تنها در 50درصد کل کالاهای صنعتی تولیدشده در آبان‌ماه 1400 تجربه شده (18کالا از 36کالا) یا در آمارهای تجمعی آبان‌‌‌ماه 16کالا روند تولید نزولی را تجربه کرده‌‌‌اند، تا حدی تایید می‌‌‌کند که صنایع کشور مشکلات متعددی دارند؛ مشکلاتی که همچون سنگ به پای آنها وصل شده است و آنها را از حرکت به سمت جهش تولید بازمی‌‌‌دارد.

شاخص مدیران صنعتی شواهد بسیاری در این زمینه دارد که پیش‌تر به آنها اشاره شده؛ اما به‌منظور یادآوری لازم است به سه رکن کمبود مواد اولیه مورد نیاز تولید، فشار تورم بر بنگاه و تنگنای تحریم به عنوان دست‌‌‌اندازهای تولید ملی اشاره کرد.

  جزئیات تولید در آبان 1400
آبان برای صنعت خودرو، یکی از بهترین ماه‌‌‌های سال از نظر تولید بوده است. بخش سواری صنعت خودرو با تولید بیش از 82هزار دستگاه در این ماه، کار خود را به پایان رسانده، در حالی که این صنعت در تولید وانت رکورد زده و با تولید 7هزار و 521دستگاه، بیشترین رقم ماهانه تولید از ابتدای سال را تجربه کرده است.

تولید کامیون، کامیونت و کشنده نیز در این ماه رشد خوبی داشته و توانسته است با هزار و 404دستگاه، بیشترین سطح تیراژ را از ابتدای سال تاکنون در آبان 1400 به ثبت برساند. در بخش تولید اتوبوس، مینی‌‌‌بوس و ون نیز رکورد تولید جابه‌جا شده، به طوری که این بخش در آبان به تیراژ بی‌‌‌سابقه 252دستگاه رسیده است. تراکتور  هم با تولید بیش از 3هزار و 200دستگاه رکورد ماهانه جدیدی در تیراژ به ثبت رسانده است. این صنعت البته در محصول کمباین روند نزولی را در آبان به نسبت مهر 1400 تجربه کرده است.

بروز رشد در تولید ماهانه روغن‌نباتی و رسیدن به 170هزار و 600تن از دیگر خبرهای مهم وضعیت کالاهای منتخب صنعتی در آبان 1400 بوده است. در این ماه سموم با رشد ملموس به حجم تولید هزار و 600تن رسیده، اما از آن سو کشور در آبان شاهد تداوم روند نزولی تولید پودر شوینده بوده است. افت دوباره تولید نئوپان موضوع دیگری است که اهمیت دارد. در آبان، کمی بیش از 68هزار مترمکعب نئوپان تولید شده است.

نصف شدن تولید دوده و رسیدن آن به سطحی کمتر از 14هزار تن، جزو موارد مهم آمار تولید آبان 1400 است. الیاف اکریلیک، تنها کالایی است که دوباره تولید آن در آبان صفر شده و دلیل این موضوع هم هرگز اعلام نشده است. تداوم تولید 1/ 5میلیون تنی در بخش پتروشیمی در آبان 1400 نیز موضوع جالب توجه دیگر است.

افت تولید اندک در بخش فولاد خام موجب شده است تا حجم تولید این کالا در آبان 1400 به 2760میلیون تن محدود شود. همزمان با این اتفاق، صنعت فولاد شاهد رشد تولید محصولات فولادی در آبان 1400 تا سطح 33/ 2میلیون تن بوده است.

افزایش در تولید کاتد مس تا محدوده 7/ 25هزار تن خبر خوب دیگر درباره تولید صنایع معدنی در آبان1400 بود؛ اتفاقی که برای شمش آلومینیوم نیز رخ داده و تیراژ آن را در آبان تا سطح 48هزار تن افزایش داده است. در این ماه، آلومینا به میزان 19هزار تن بوده که افت محسوسی را تجربه کرده، ولی کنسانتره زغال‌سنگ با عبور از 125هزار تن، رشد چشمگیری را در تولید تجربه کرده است.

خبر بد برای صنایع معدنی، افت تولید سیمان در آبان است که وضعیت نامساعد این بخش را یادآور می‌‌‌شود. شواهد موجود نشان می‌‌‌دهد در این ماه سیمان با افت 170هزار تنی در تولید، حدود 280/ 5میلیون تن تولید داشته است. از آن سو در شرایطی که تولید شیشه جام کاهش یافته، تیراژ تولید ظروف چینی ثابت و در حد 5هزار و 300تن باقی مانده است.

اما بیرون از صنایع معدنی، بخش چرم رشد خوبی را تجربه کرده و با افزایش 5/ 1میلیون فوت مربعی به حجم 5/ 7میلیون فوت‌مربع در آبان 1400 رسیده است. در صنعت لوازم خانگی هم در شرایطی که تولید یخچال در سطح همیشگی بوده، تولید تلویزیون در آبان به‌شدت بالا رفته و به بالاتر از  112هزار دستگاه رسیده است.

در این ماه، تولید یخچال‌فریزر به میزان  200هزار دستگاه بوده، در حالی که تولید لباسشویی به 125هزار و 600دستگاه رسیده است. رکوردزنی تولید کاغذ در کشور که احتمالا در پاسخ به تقاضای بسیار زیاد این محصول صورت گرفته، یکی از اتفاقات جالبی است که تیراژ این محصول را تا مرز 100هزار تن رسانده است. کارتن نیز در این ماه رشد خوبی را تجربه کرده است.

 رصد تولید در هشت‌ماه 1400
بنابر آمارهای وزارت صمت از وضعیت تولید در هشت‌ماه 1400، تیراژ تولید خودروی سواری در پایان این دوره به بیش از 589هزار دستگاه رسیده و رشد 2/ 4 درصدی را تجربه کرده است. تولید وانت هم در این دوره به بیش از 48هزار و 770دستگاه رسیده که از افت 7/ 7درصدی خبر می‌‌‌دهد. تولید کامیون، کامیونت و کشنده در کشور با بیش از 75درصد رشد، به 6هزار و 177دستگاه رسیده است.

اتوبوس، مینی‌‌‌بوس و ون هم به لطف رشد 2/ 16درصدی به هزار و 388دستگاه رسیده است. در پایان هشت‌ماه  1400 تیراژ کمباین به 449دستگاه و تولید تراکتور به 14هزار و 280دستگاه رسیده که این اعداد وضعیت بهتر کشور نسبت به سال قبل را در این بخش نشان می‌‌‌دهد.

خبر دیگر پنهان در آمارهای صمت، رشد بیش‌از 40درصدی تولید روغن نباتی است که در این دوره تجربه شده و حجم تولید این محصول را به بیش از یک‌میلیون و 350هزار تن رسانده است. افت 9/ 12درصدی تولید پودر شوینده هم به منزله نزول تولید هشت‌ماهه این محصول تا سطح 368هزار تن است.

یکی از اتفاقات جالب ماه‌های اخیر، تحولات قیمتی لاستیک خودرو است که به نظر بی‌ارتباط با افت 9/ 2درصدی تولید این محصول در کشور نیست. آمارهای صمت نشان می‌‌‌دهد تولید لاستیک در کشور از ابتدای سال تا انتهای آبان 1400 کمی بیش از 173هزار تن بوده است. تولید انواع کاغذ و کارتن هم با اندکی رشد به ترتیب به 7/ 681 و 367هزار تن رسیده است. نئوپان هم با تولید 579 هزار مترمکعب رشدی 4/ 5درصدی را تجربه کرده است. تولید کالای فیبر هم با افت 6درصدی، به 979 هزار مترمکعب رسیده است.

از آن سو، افت 1/ 34درصدی تولید سموم در کشور هم موجب شده تا تولید این محصول سقوط کرده و به 5/ 15هزار تن برسد. دوده نیز که رشد بیش از 20درصدی را در این دوره زمانی به ثبت رسانده، در پایان هشت‌ماه 1400 مجموعا به میزان بیش از 109هزار تن در کشور تولید شده است.

اما در بین صنایع بزرگ، رشد تولید پتروشیمی موجب شده تا مجموع خروجی این صنعت به 9/ 41میلیون تن در پایان هشت‌ماه 1400 برسد. صنعت لوازم خانگی به عنوان یکی از پیشران‌‌‌های تولید کارخانه‌‌‌ای در کشور، بیش از 3میلیون و 125 هزار دستگاه در سه کالای اصلی تولید داشته تا با 9درصد بالاترین نرخ رشد را بین صنایع بزرگ به خود اختصاص دهد. افزایش قابل توجه تولید ماشین لباسشویی در کنار تداوم تولید مثبت در کالای یخچال و فریزر موجب شده تا افت تولید تلویزیون چندان به چشم نیاید. سه کالای ماشین لباسشویی، یخچال و فریزر و تلویزیون در پایان هشت‌ماه 1400 به ترتیب معادل 915هزار و 900دستگاه، یک‌میلیون و 446هزار دستگاه و 762هزار و 700دستگاه تولید داشته‌‌‌اند.

تولید بیش از 3/ 31میلیون فوت‌مربع چرم با رشد بیش از 24درصد، دیگر خبر مهم این گزارش آماری بود. از آن سو الکتروموتور به عنوان کالایی صنعتی، افت بیش از 17درصدی را تجربه کرده و 5میلیون و 598هزار دستگاه تیراژ داشته است. تداوم تولید بیش از 87میلیون جفت کفش و پاپوش در این دوره زمانی هم موجب شده تا این بخش با تنها 5/ 0درصد افزایش، در سطح سال قبل عملکرد داشته باشد.

افت همزمان 7/ 2 و 5/ 7درصدی فولاد و محصولات فولادی موجب شده تا حجم تولید این دو محصول به ترتیب به 18میلیون و 691هزار تن و 16میلیون و 600هزار تن محدود شود. کاتد مس با مجموع 202هزار تن تولید 6درصد رشد کرده و وضعیت مناسبی را در هشت‌ماه 1400 به ثبت رسانده است.

رشد بیش از 24درصدی تولید شمش آلومینیوم هم موجب شده تا این محصول در پایان این دوره زمانی به تیراژ 360هزار تنی برسد. در عین حال، صنعت سیمان که افت 6/ 10درصدی را در این مدت تجربه کرده تا آبان کمی بیش از 43میلیون و 300هزار تن تولید داشته است. افت 12درصدی تولید کنسانتره زغال‌سنگ در کنار افت 5/ 16درصدی تولید چینی بهداشتی از دیگر اخبار ناخوشایند تولید در صنایع معدنی در دوره زمانی مذکور است.